Yasamaya Dair 

Yaşamak şakaya gelmez, büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın bir sincap gibi mesela,

yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden, yani,
bütün
işin gücün yaşamak olacak.

Yaşamayı ciddiye alacaksın, yani, o derece, öylesine ki, mesela,
kolların bağlı arkadan, sırtın duvarda,

Yahut, kocaman gözlüklerin,
bembeyaz gömleğinle bir laboratuarda insanlar için ölebileceksin,

hem de yüzünü bile görmediğin insanlar için,

hem de hiç kimse seni buna zorlamamışken,

hem de en güzel, en gerçek şeyin yaşamak olduğunu
bildiğin halde.
Yani, öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı,

yetmişinde bile, mesela, zeytin dikeceksin, hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil,

ölmekten korktuğun halde ölüme inanmadığın için, yaşamak, yani
ağır bastığından...

Önsöz
İnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan haysiyetin ve bunların eşit ve devir kabul etmez haklarının tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin ve dünya barışının temeli olmasına,
İnsan haklarının tanınmaması ve hor görülmesinin insanlık vicdanını isyana sevk eden vahşiliklere sebep olmuş bulunmasına, dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanma hürriyetlerine sahip olacakları bir dünyanın kurulması en yüksek amaçları olarak ilan edilmiş bulunmasına,
İnsanın zulüm ve baskıya karşı son çare olarak ayaklanmaya mecbur kalmaması için insan haklarının bir hukuk rejimi ile korunmasının esaslı bir zaruret olmasına,
Uluslararasında dostça ilişkiler geliştirilmesini teşvik etmenin esaslı bir zaruret olmasına,
Birleşmiş Milletler halklarının, Antlaşmada, insanın ana haklarına, insan şahsının haysiyet ve değerine, erkek ve kadınların eşitliğine olan imanlarını bir kere daha ilan etmiş olmalarına ve sosyal ilerlemeyi kolaylaştırmaya, daha geniş bir hürriyet içerisinde daha iyi hayat şartları kurmaya karar verdiklerini beyan etmiş bulunmalarına,
Üye devletlerin, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile işbirliği ederek insan haklarına ve ana hürriyetlerine bütün dünyada gerçekten saygı gösterilmesinin teminini taahhüt etmiş olmalarına,
Bu haklar ve hürriyetlerin herkesçe aynı şekilde anlaşılmasının yukarıdaki taahhüdün yerine getirilmesi için son derece önemli bulunmasına göre,
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
insanlık topluluğunun bütün fertleriyle uzuvlarının bu beyannameyi daima göz önünde tutarak
öğretim ve eğitim yoluyla bu haklar ve hürriyetlere saygıyı geliştirmeye, gittikçe artan milli ve milletlerarası tedbirlerle gerek bizzat üye devletler ahalisi gerekse bu devletlerin idaresi altındaki ülkeler ahalisi arasında bu hakların dünyaca fiilen tanınmasını ve tatbik edilmesini sağlamaya gayret etmeleri amacıyla bütün halklar ve milletler için ulaşılacak ortak ideal olarak işbu insan Hakları Evrensel Beyannamesini ilan eder.
Madde 1

Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.
Madde 2
Herkes  ırk  renk  cinsiyet  dil  din  siyasi veya diğer herhangi bir akide  milli veya içtimai menşe  servet  doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyannamede ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir.

Bundan başka  bağımsız memleket uyruğu olsun  vesayet altında bulunan  gayri muhtar veya sair bir egemenlik kayıtlamasına tabi ülke uyruğu olsun  bir şahıs hakkında  uyruğu bulunduğu memleket veya ülkenin siyasi  hukuki veya milletlerarası statüsü bakımından hiçbir ayrılık gözetilmeyecektir.

Madde 3

Yaşamak  hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır. (yaşama hakkı kutsaldır)

Madde 4
Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır. (kölelik kendiliğinden kalmamıştır . kölelik birleşmiş milletlerin dayatması sonucu kaldırılmaya çalışılmaktadır .henüz kadıların ve çocukların köleleştirilmesinin önüne tam olarak geçilebilmiş değildir)

Madde 5
Hiç kimse işkenceye  zalimane  gayriinsani  haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz. (hiçkimseye .inanan-inmayan)

Madde 6
Herkes her nerede olursa olsun hukuk kişiliğinin tanınması hakkını haizdir.

Madde 7
Kanun önünde herkes eşittir (kadın erkek ayrımı insan haklarına aykırıdır)ve farksız olarak kanunun eşit korumasından istifade hakkını haizdir. Herkesin işbu Beyannameye aykırı her türlü ayırdedici mualeleye karşı ve böyle bir ayırdedici muamele için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.

Madde 8
Her şahsın kendine anayasa veya kanun ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır.

Madde 9
Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz  alıkonulanamaz veya sürülemez.

Madde 10

Herkes  haklarının  vecibelerinin veya kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde  tam bir eşitlikle  davasının bağımsız ve tarafsız (tarafsız .laik ve demokratik) bir mahkeme tarafından adil bir şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.

Madde 11
Bir suç işlemekten sanık herkes  savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum sayılır.
Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya ihmallerden ötürü mahkum edilemez. Bunun gibi  suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha şiddetli bir ceza verilemez.

Madde 12

Hiç kimse özel hayatı  ailesi  meskeni veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara  şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya hakkı vardır.

Madde 13
Herkes herhangi bir devletin sınırları dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme hakkına haizdir.
Herkes  kendi memleketi de dahil  herhangi bir memleketi terketmek ve memleketine dönmek hakkına haizdir.

Madde 14
Herkes zulüm karşısında başka memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler tarafından mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir.
Bu hak  gerçekten adi bir cürüme veya Birleşmiş Milletler prensip ve amaçlarına aykırı faaliyetlere müstenit kovuşturmalar halinde ileri sürülemez.

Madde 15
Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır.

Hiç kimse keyfi olarak uyruk

luğundan ve uyrukluğunu değiştirmek hakkından mahrum edilemez.

Madde 16
Evlilik çağına varan her erkek ve kadın  ırk  uyrukluk veya din bakımından hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın (hiçbir kısıtlama olmaksızın) evlenmek ve aile kurmak hakkına haizdir. Her erkek ve kadın evlenme konusunda  evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde (kadına ayrı erkeğe ayrı hak diye birşey sözkonusu olamaz) eşit hakları haizdir.
Evlenme akdi ancak müstakbel eşlerin serbest ve tam rızasıyla yapılır.
Aile  cemiyetin tabii ve temel unsurudur  cemiyet ve devlet tarafından korunmak hakkını haizdir.

Madde 17
Her şahıs tek başına veya başkalarıyla birlikte mal ve mülk sahibi olmak hakkını haizdir.
Hiç kimse keyfi olarak mal ve mülkünden mahrum edilemez.

Madde 18
Her şahsın  fikir  vicdan ve din hürriyetine hakkı vardır; bu hak  din veya kanaat değiştirmek hürriyeti  dinini veya kanaatini tek başına veya topluca  açık olarak veya özel surette  öğretim  tatbikat  ibadet ve ayinlerle izhar etmek hürriyetini içerir.

Madde 19
Her ferdin fikir ve fikirlerini açıklamak hürriyetine hakkı vardır. Bu hak fikirlerinden ötürü rahatsız edilmemek  memleket sınırları mevzubahis olmaksızın malumat ve fikirleri her vasıta ile aramak  elde etmek veya yaymak hakkını içerir.

Madde 20
Her şahıs saldırısız toplanma ve dernek kurma ve derneğe katılma serbestisine maliktir.
Hiç kimse bir derneğe mensup olmaya zorlanamaz.

Madde 21
Her şahıs  doğrudan doğruya veya serbestçe seçilmiş temsilciler vasıtasıyla  memleketin kamu işleri yönetimine katılmak hakkını haizdir.
Her şahıs memleketin kamu hizmetlerine eşitlikle girme hakkını haizdir.
Halkın iradesi kamu otoritesinin esasıdır; bu irade  gizli şekilde veya serbestliği sağlayacak muadil bir usul ile cereyan edecek  genel ve eşit oy verme yoluyla yapılacak olan devri ve dürüst seçimlerle ifade

edilir.

Madde 22
Her şahsın  cemiyetin bir üyesi olmak itibariyle  sosyal güvenliğe hakkı vardır; haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik  sosyal ve kültürel hakların milli gayret ve milletlerarası işbirliği yoluyla ve her devletin teşkilatı ve kaynaklarıyla mütenasip olarak gerçekleştirilmesine hakkı vardır.

Madde 23
Her şahsın (kadınların da)çalışmaya  işini serbestçe seçmeye  adil ve elverişli çalışma şartlarına ve işsizlikten korunmaya hakkı vardır.
Herkesin  hiçbir fark gözetilmeksizin  eşit iş karşılığında eşit ücrete hakkı vardır.
çalışan her kimsenin kendisine ve ailesine insanlık haysiyetine uygun bir yaşayış sağlayan ve gerekirse her türlü sosyal koruma vasıtalarıyla da tam

amlanan adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır.
Herkesin menfaatlerinin korunmasi için sendikalar kurmaya ve bunlara katılmaya hakkı vardır.

Madde 24
Her şahsın dinlenmeye  eğlenmeye  bilhassa çalışma müddetinin makul surette sınırlandırılmasına ve muayyen devrelerde ücretli tatillere hakkı vardır.

Madde 25

Her şahsın  gerek kendisi gerekse ailesi için  yiyecek  giyim  mesken  tıbbi bakım  gerekli sosyal hizmetler dahil olmak üzere sağlığı ve refahını temin edecek uygun bir hayat seviyesine ve işsizlik  hastalık  sakatlık  dulluk  ihtiyarlık veya geçim imkânlarından iradesi dışında mahrum bırakacak diğer hallerde güvenliğe hakkı vardır.
Ana ve çocuk özel ihtimam ve yardım görmek hakkını haizdir. Bütün çocuklar  evlilik içinde veya dışında doğsunlar  aynı sosyal korunmadan faydalanırlar.

Madde 26
Her şahsın öğrenim hakkı vardır. Öğrenim hiç olmazsa ilk ve temel safhalarında parasızdır. İlk öğretim mecburidir. Teknik ve mesleki öğretimden herkes istifade edebilmelidir. Yüksek öğretim  liyakatlerine göre herkese tam eşitlikle açık olmalıdır.
Öğretim insan şahsiyetinin tam gelişmesini ve insan haklarıyla ana hürriyetlerine saygının kuvvetlenmesini hedef almalıdır. Öğretim bütün milletler  ırk ve din grupları arasında anlayış  hoşgörü ve dostluğu teşvik etmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışın idamesi yolundaki çalışmalarını geliştirmelidir.

Ana baba  çocuklarına verilecek eğitim türünü seçmek hakkını öncelikle haizdirler.

Madde 27
Herkes  topluluğun kültürel faaliyetine serbestçe katılmak  güzel sanatları tatmak  ilim sahasındaki ilerleyişe iştirak etmek ve bundan faydalanmak hakkını haizdir.
Herkesin yarattığı  her türlü bilim  edebiyat veya sanat eserlerinden mütevellit manevi ve maddi menfaatlerin korunmasına hakkı vardır.

Madde 28
Herkesin  işbu Beyannamede derpiş edilen hak ve hürriyetlerin tam tatbikini sağlaya

cak bir sosyal ve milletlerarası nizama hakkı vardır.

Madde 29
Her şahsın  şahsiyetinin serbest ve tam gelişmesi ancak bir topluluk içinde mümkündür ve şahsın bu topluluğa karşı görevleri vardır.
Herkes  haklarının ve hürriyetlerinin kullanılmasında  sadece  başkalarının haklarının ve hürriyetlerinin gereğince tanınması ve bunlara saygı gösterilmesi amacıyla ve ancak demokratik bir cemiyette ahlâkın  kamu düzeninin ve genel refahın haklı icaplarını yerine getirmek maksadıyla kanunla belirlenmiş sınırlamalara tabi tutulabilir.
Bu hak ve hürriyetler hiçbir veçhile Birleşmiş Milletlerin amaç ve prensiplerine aykırı olarak kullanılamaz.

Madde 30
İşbu Beyannamenin hiçbir hükmü  herhangi bir devlete  zümreye ya da ferde  bu Beyannamede ilan olunan hak ve hürriyetleri yok etmeye yönelik bir faaliyete girişme ya da eylemde bulunma hakkını verir şekilde yorumlanamaz.